Đất phèn là gì? Nguyên nhân và cách cải tạo đất phèn

Tháo chua, rửa phèn là vấn đề khó khăn mà bà con hay gặp phải trong trồng trọt. Đất nhiễm phèn nghiêm trọng có thể dẫn đến ngộ độc hữu cơ làm cây không thể phát triển. Cùng Alit tìm hiểu về đất phèn là gì? Nguyên nhân gây ra đất phèncách xử lý đất phèn tại bài viết sau.

Định nghĩa đất phèn là gì? 

Đất phèn hay còn gọi là đất chua mặn, tên khoa học là Thionic Fluvisols. Đây là tên gọi dùng để chỉ nhóm đất có chứa nhiều gốc Sunphat (SO42-) và có độ pH siêu thấp, lượng chất độc Fe2+, Al3+, SO42 rất cao. Do đó mà khả năng chuyển đổi và chất đệm của môi trường đất bị hư hại, đất mất đi khả năng tự làm sạch gây ra ô nhiễm, làm động thực vật và vi sinh vật bị tiêu diệt hàng loạt.

dat phen

Đất phèn là nơi tồn tại nhiều gốc sunphat (SO42-) và có độ pH siêu thấp chỉ từ 2-3. Trong khi đó, lượng chất độc Al3+, Fe2+, SO42 lại vượt mức làm tổn hại nghiêm trọng đến hệ vi sinh có trong đất.

Đất phèn là đất suy kiệt dinh dưỡng, trồng trọt liên tục nên đất không đủ thời gian để hồi sức dẫn đến việc đất bị phèn. Khi phèn cao còn gây ra vấn đề ngộ độc hữu cơ – Đây là tình trạng nghiêm trọng nhất trong vấn đề trồng trọt vì khi đó cây trồng và rau cũng bị ngộ độc làm chết rễ.

Nguyên nhân hình thành đất phèn 

Đất phèn có nhiều nguyên nhân nhưng phần lớn là sự xâm nhập của nước biển vào đất liền, theo sông hoặc các mạch nước ngầm làm tích tụ muối, khoáng chất gây mặn và ngấm sâu vào đất.

Ngoài ra, đất nhiễm mặn cũng có thể do trong quá trình tưới tiêu, người dân dùng trực tiếp nước từ sông để tưới cho đất và cây trồng. Nhiêu loại nước sông lại chứa lượng lớn muối khoáng gây mặn cho đất.

Đất phèn chứa nhiều thành phần muối tan gây hại cho cây trồng như: NaCl, Na2SO4 ít đạm, nghèo mùn làm hoạt động của các loại sinh vật đất yếu đi, gây hại đến cây trồng.

Bên cạnh đó, quá trình sử dụng đất trồng trọt bà con nông dân tiến hành bón phân chứa nhiều lưu huỳnh, lâu ngày do không cải tạo, đất bị phơi nhiễm và oxy hóa dẫn đến nhiễm phèn.

nguyen nhan gay dat phen

Những tác hại nghiêm trọng của đất phèn với cây trồng

Đất phèn chua có độ pH thấp và ion H+ cao. Trong khi đó, trừ một số ít cây ưa môi trường chua thì cây trồng Việt Nam, nhất là cây lúa đều chỉ thích hợp ở môi trường trung tính.

Đất không thể tự cải tạo, thiếu dinh dưỡng, trong khi đó cây cần các chất này để sinh trưởng nên cây không thể phát triển. 

Với cây lúa, nhiều trường hợp xuất hiện hiện tượng chết mầm, chết mạ ngay sau khi sạ khiến người nông dân mất nhiều công gieo sạ và cấy dặm.

Trong nhiều trường hợp, cuối vụ lúa xuất hiện xì phèn làm vàng lá chân gây ảnh hưởng đến giai đoạn trổ bông.

cai tao dat man

Hướng dẫn cải tạo đất phèn hiệu quả

Đất phèn có thể cải tạo được hoàn toàn và mang về những mùa vụ hiệu quả, bà con nông dân cần nắm bắt các kỹ thuật cơ bản để cải tạo đất phèn gồm:

Biện pháp thủy lợi

Tình trạng nước biển tràn vào và dần xâm lấn đất liền khiến nhiều vùng đất gặp tình trạng ngập mặn gây nhiễm phèn. Để hạn chế vấn đề này, các công trình đê được xây dựng ngăn nước biển tràn, hệ thống mương máng tưới tiêu cần được xây dựng nhằm tạo điều kiện cho việc rửa mặn, xổ phèn, tăng độ pH của đất.

Bón vôi giúp cải tạo đất phèn

Bón vôi mang lại nhiều lợi ích như bổ sung canxi cho cây trồng và khử chua, giúp giảm tính độc hại của hàm lượng ion sắt 3+, nhôm tự do, loại bỏ ion Na ra khỏi bề mặt trồng trọt. Sau khi bón vôi, bà con cần tiến hành tháo nước vào ruộng để rửa mặt và bổ sung chất hữu cơ cho đất.

cai tao dat phen

Phơi ải, cày sâu

Cày sâu, xới sâu giúp tìm được phần đất bị chua nằm sâu trong đất, làm đất chua lộ rõ hơn. Để phơi đất dưới ánh nắng mặt trời giúp diệt sạch khuẩn và cho nước mưa, nước mương rửa trôi phần đất chua.

Biện pháp phơi ải chính là sử dụng tia UV từ mặt trời để khử khuẩn đất, loại bỏ các mầm bệnh gây hại cho cây, sử dụng lớp bóng trong suốt phủ lên trên bề mặt để giữ năng lượng mặt trời tiêu diệt mầm bệnh.

Lên luống

Lên luống chính là lật úp đất thành các luống cao khác nhau, bề mặt đất được lật lên, gốc mạ úp xuống tạo thành lớp đệm hữu cơ. Đây là cách làm hiệu quả không chỉ giúp giảm phèn hại cho cây mà còn chống ngập úng, tạo tầng đất dày giúp bà con nông dân dễ dàng chăm sóc cây trồng.

Cải tạo bằng phân bón

Nên sử dụng thêm phân hữu cơ giúp cải tạo đất phèn. Sử dụng các loại phân đã được ủ hoai mục như phân bò, phân dê, … Kèm theo đó có thể sử dụng thêm phân xanh để tăng tính hiệu quả cải tạo đất phèn.

Không sử dụng phân lưu huỳnh vì chứa nhiều sunfat bởi trong đất đã có chứa lưu huỳnh quá nhiều nên gây hại cho đất, bón thêm phân lưu huỳnh càng tăng tính độc có trong đất. 

Bên cạnh đó, không sử dụng các loại phân chứa kali như phân gà và chuối, nếu bón thêm sẽ khiến tăng độc chất nhôm gây chết cây.

Sử dụng loại đất nào để cải tạo đất phèn?

Đất Mùn ALIT là loại đất đặc biệt, rất phù hợp trồng Cây, Rau, Hoa. Cải tạo đất lâu năm bạc màu, đất nhiễm mặn, đất chua, đất phèn và tăng độ phì nhiêu màu mỡ cho đất, thấy ngay hiệu quả chỉ với 1 lần sử dụng mà không cần dùng phân bón.

Đất mùn dinh dưỡng ALIT hoàn toàn phù hợp dùng làm đất trồng cây tại nhà. Rừng nguyên sinh tại Di Linh là nguồn đất được đánh giá là chuẩn hữu cơ, đặc biệt đất mùn ALIT kết hợp đất nguyên sinh tại Di Linh và các vùng rừng núi có độ cao hơn 1,500 mét (so với mặt nước biển) thuộc tỉnh Lâm Đồng. Đây là loại đất có hệ keo tốt, đặc tính giữ ẩm và thoáng khi giúp rễ cây luôn được chăm sóc ở điều kiện tốt nhất.

Đất hữu cơ ALIT đáp ứng được giá thể vượt mong đợi đối với người dùng trồng cây ăn lá tại nhà. Giá thể hữu cơ hoàn hảo có trong đất phì hữu cơ rất giàu dinh dưỡng, hoàn toàn phù hợp với tất cả giai đoạn của cây trồng (gieo hạt, ươm cây con. cung cấp dinh dưỡng cho cây trưởng thành).

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *